Transparantie-templates: kant-en-klare teksten voor Art. 26.7
Bijgewerkt: juni 2026 — volledige herziening naar Validai-kwaliteitsstandaard
Inleiding: van verplichting naar vertrouwen
Art. 26.7 EU AI Act verplicht deployers om betrokkenen te informeren wanneer zij worden onderworpen aan hoog-risico AI-beslissingen. De verplichting klinkt simpel maar de uitvoering vereist nadenken: wat communiceer je precies, aan wie, wanneer, en in welke toon? Te weinig communicatie is niet-compliant; te technisch is onbegrijpelijk; te alarmerend schaadt het vertrouwen in uw dienstverlening.
Deze gids biedt concrete sjablonen voor vier veel voorkomende deployer-contexten. De sjablonen zijn gebaseerd op de minimumeisen van Art. 26.7 EU AI Act en Art. 13/22 AVG, en zijn getest op begrijpelijkheid voor leken.
Stap 1: Begrijp de minimumeisen voor transparantiecommunicatie
Elke transparantiecommunicatie over hoog-risico AI moet minimaal bevatten:
- De mededeling dat er een hoog-risico AI-systeem wordt ingezet
- Het doel waarvoor het AI-systeem wordt gebruikt
- De rol van het AI-systeem in de besluitvorming (adviserend of anderszins)
- Contactgegevens voor vragen of bezwaren
Aanvullend (vereist door AVG Art. 22 bij (semi-)geautomatiseerde besluitvorming):
- Het recht om menselijke tussenkomst te verzoeken
- Het recht om bezwaar te maken tegen de beslissing
Sjabloon 1: Sollicitatieprocedure (HR-AI)
Context: u gebruikt AI voor het screenen van cv's of het beoordelen van video-sollicitaties. Dit is hoog-risico AI onder Bijlage III punt 4.
Gebruik van AI in onze selectieprocedure
In onze selectieprocedure maken wij gebruik van een AI-systeem dat ons helpt bij het beoordelen van sollicitaties. Het systeem analyseert [beschrijf wat het systeem analyseert, bijv. uw cv, of uw antwoorden op de online vragenlijst] en geeft een beoordeling op basis van [beschrijf de criteria, bijv. de aansluiting bij de functievereisten].
De AI-beoordeling is adviserend. Een recruiter van [organisatienaam] beoordeelt altijd de AI-output en neemt de definitieve beslissing over het vervolg van uw sollicitatie.
Heeft u vragen over het gebruik van AI in onze procedure? Neem dan contact op met [contactpersoon, e-mailadres]. U heeft ook het recht om te verzoeken dat uw sollicitatie uitsluitend door een medewerker wordt beoordeeld, zonder AI-ondersteuning. U kunt dit verzoek richten aan [contactpersoon].
Aanpassingsinstructies:
- Vervang [beschrijf wat het systeem analyseert] door de specifieke functionaliteit
- Gebruik alleen de criteria die u zelf heeft ingesteld, niet de interne werking van het model
- Voeg toe: hoe lang de selectieprocedure duurt en wanneer de kandidaat bericht ontvangt
- Plaatsing: in de vacaturetekst én in de bevestigingsmail na sollicitatie
Sjabloon 2: Krediet- of verzekeringsbeoordeling
Context: u gebruikt AI voor het beoordelen van kredietaanvragen, leningverzoeken of verzekeringspremies. Hoog-risico AI onder Bijlage III punt 5.
Informatie over geautomatiseerde besluitvorming
Bij de beoordeling van uw aanvraag maken wij gebruik van een geautomatiseerd systeem dat uw aanvraag beoordeelt op basis van [beschrijf de criteria, bijv. uw kredietgeschiedenis, inkomen en vaste lasten]. Dit systeem is gecertificeerd als hoog-risico AI-systeem conform de EU AI Act.
De uitkomst van dit systeem [beschrijf de beslissingsrol: speelt een doorslaggevende rol in / is één van de factoren bij] onze uiteindelijke beslissing. Een medewerker van [organisatienaam] controleert de uitkomst voor definitieve afhandeling.
U heeft het recht om:
- Menselijke tussenkomst te verzoeken bij de beoordeling van uw aanvraag
- Uw standpunt kenbaar te maken alvorens een definitieve beslissing wordt genomen
- Bezwaar te maken tegen een beslissing
Voor vragen of bezwaren: [contactgegevens]. Meer informatie over onze gegevensverwerking vindt u in onze privacyverklaring.
Aanpassingsinstructies:
- Wees specifiek over de decisie-rol van het AI-systeem — "doorslaggevend" vs. "één van de factoren"
- Voeg toe: hoe lang de herbeoordeling duurt bij bezwaar
- Plaatsing: bij het aanvraagformulier én in de beslissingsbrief
Sjabloon 3: Publieke dienstverlening (uitkering, vergunning)
Context: publiekrechtelijk orgaan dat AI inzet voor de beoordeling van uitkeringsaanvragen, vergunningen of handhavingsprioriteiten. Hoog-risico AI + FRIA-verplichting.
Gebruik van AI bij de behandeling van uw aanvraag
[Naam organisatie] gebruikt een AI-systeem bij de behandeling van aanvragen voor [beschrijf de dienst, bijv. bijstandsuitkering, omgevingsvergunning]. Het systeem helpt onze medewerkers bij het beoordelen van aanvragen door relevante informatie samen te vatten en aandachtspunten te signaleren.
De AI ondersteunt onze medewerkers maar neemt geen beslissingen. De definitieve beslissing op uw aanvraag wordt altijd door een medewerker van [naam organisatie] genomen.
Op grond van de Algemene wet bestuursrecht heeft u het recht om bezwaar te maken tegen beslissingen op uw aanvraag. Als u wilt weten of en hoe AI is ingezet bij de beoordeling van uw specifieke aanvraag, kunt u dit opvragen via [contactgegevens].
Aanpassingsinstructies:
- Pas de beschrijving aan op de specifieke functie van het AI-systeem (signalering vs. scoring vs. aanbeveling)
- Verwijs naar het specifieke rechtsmiddel in uw sector (Awb, of sectorwetgeving)
- Voeg FRIA-informatie toe als die publiek beschikbaar is in de EU-database
- Plaatsing: op de website, in de brief bij ontvangst van de aanvraag, en in de beslissingsbrief
Sjabloon 4: Gezondheidszorg (AI-ondersteuning bij diagnose)
Context: zorginstelling die AI inzet als beslissingsondersteuning bij diagnostiek of behandeladvies. Hoog-risico AI (Bijlage III of Bijlage I bij MDR-producten).
AI-ondersteunde diagnostiek bij [naam afdeling/behandeling]
Bij [naam behandeling of diagnostisch proces] maakt [naam zorginstelling] gebruik van een door de fabrikant gecertificeerd AI-hulpmiddel. Dit systeem analyseert [beschrijf bijv. beeldmateriaal, labresultaten] en geeft de behandelend arts aanvullende informatie en suggesties ter ondersteuning van de diagnose.
De eindverantwoordelijkheid voor diagnose en behandeling ligt bij uw behandelend arts. De AI-uitkomst is één van de informatiebronnen die uw arts bij zijn of haar beoordeling gebruikt.
Heeft u vragen over het gebruik van AI bij uw behandeling? Bespreek dit dan met uw behandelend arts of neem contact op met [contactpersoon, bijv. patiëntenservices].
Aanpassingsinstructies:
- Noem het AI-systeem bij naam en fabrikant als dit de transparantie vergroot
- Voeg toe: hoe de patiënt meer informatie kan opvragen (patiëntenrecht op inzage AVG + WGBO)
- Plaatsing: in de behandelovereenkomst en mondeling bij aanvang van het traject
Stap 2: Algemene aanpassingsprincipes
Bij het aanpassen van elk sjabloon geldt:
Specifiek over de rol van het AI: "Wij gebruiken AI" is te vaag. Beschrijf concreet waarvoor het AI-systeem wordt ingezet en wat de rol is in de besluitvorming (adviserend, scorend, signaliserend).
Begrijpelijk voor de doelgroep: Test uw communicatie op een persoon zonder juridische of technische achtergrond. Als die persoon niet begrijpt wat het betekent, herschrijf het.
Actief communiceren: Zorg dat de betrokkene de informatie daadwerkelijk ontvangt vóór het gebruik van het AI-systeem — niet verborgen in een privacyverklaring van 15 pagina's.
Contactpunt werkt: Zorg dat het vermelde contactpunt bereikbaar is en dat vragen tijdig worden beantwoord. Een niet-bereikbaar contactpunt is non-compliant.
Samenvatting
Transparantiecommunicatie over AI hoeft niet ingewikkeld te zijn. De vier sjablonen in deze gids dekken de meest voorkomende deployer-contexten en voldoen aan de minimumeisen van Art. 26.7 EU AI Act en Art. 13/22 AVG. Pas ze aan op uw specifieke situatie, test ze op begrijpelijkheid, en zorg dat ze actief worden gecommuniceerd op het juiste moment.